دوشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۹
روزگار قریبی‌ست نازنین!
با گردش روزگار
26 آبان 1399     18:15
کالبدشکافی رفتار در گفت وگو با محمدرضا ایمانی

خرید مرگ در اجتماعات روزگار کرونایی

یک رفتارشناس تاکید کرد: اگر مردم شرایط کرونا را به عنوان تهدیدی برای جامعه درک می‌کردند می‌توانستند با نگاهی معقولانه از افزایش آسیب‌های ناشی از بیماری جلوگیری کنند.

روزگار_شادی مکی: رفتارهای مردم ما در شرایط بحرانی کرونا بسیار سوال برانگیز بود. در وضعیت اپیدمی جهانی ویروسی که تا کنون درمان مشخصی نداشته است راه حل دانشمندان و متخصصان رعایت پروتکل‌های بهداشتی از جمله عدم ترددهای غیرضروری و رعایت فاصله‌ اجتماعی بود. اما این راه حل در کشور ما به مدد نبود نظارت‌های سختگیرانه بارها و بارها توسط مردم شکسته شد. ازدحام در اجتماعات سوگواری محرم، در مراسم تشییع پیکر استاد شجریان، در سفرهای پی در پی به مناطق زیارتی یا خوش آب و هوای کشور و دست آخر هم با حضور گسترده در یک حراج کیف و کفش در یکی از پاساژهای شهرک غرب تهران حراجی که گویا قصد داشت مرگ را به قیمت 39 هزار تومان بفروشد.

بروز این نوع رفتارها این سوال را ایجاد می‌کند که به چه علت مردم ما با وجود خبر از خطر بالقوه‌ای که جان خود و عزیزانشان را تهدید می‌کند همچنان به انجام رفتارهایی اصرار دارند که  می‌تواند به تسریع و تسهیل جریان انتقال و ابتلا به ویروس کرونا منجر شود.

کنترلی بر احساسات خود نداریم

محمدرضا ایمانی رفتارشناس و روانشناس درباره علت نادیده گرفتن پروتکل‌های بهداشتی  از سوی مردم با وجود خطرات این نوع اقدامات به روزگار گفت: از نظر رفتاری برخی موضوعات عمومیت دارد و شواهد آن مشخص است که ما در کشورهای دیگر نیز این مساله را می‌بینیم. خصوصا در حراجی‌ها چنین رفتارهایی شکل می‌گیرد. زیرا طی حراج‌ها مردم می‌توانند با قیمت کمتر اجناسی را تهیه کنند.

وی ادامه داد: اما در جامعه ایران نه تنها در این پاساژ بلکه در بازار خرید ارز و طلا، خرید خودرو، خرید ملک و … ما شاهد این ولع و بروز رفتارهای غیرسیستمی بوده‌ایم. این رفتارها خوشایند نبوده و نتایج اجتماعی این رفتارها نیز خوب نیست.

این رفتار شناس با بیان اینکه ما مردمی هیجان‌زده هستیم و کنترلی بر احساسات و هیجانات خود نداریم، عنوان کرد: این هیجانات و احساسات در برخی مواقع مانند بحران‌های سیل و زلزله و… که نیاز به همراهی و همدلی دارد نتایج مثبتی داشته است و در مواردی نیز این رفتار نتایج خوبی نداشته است به عنوان مثال این رفتارهای هیجانی باعث افزایش قیمت ارز و طلا و ملک شده است که در نتیجه آن به کل جامعه آسیب وارد می‌شود.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر دیدگاه منفعت طلبانه و خودخواهی قریب چند دهه است که در مردم ما رشد یافته است تا آنجا که امروز تبدیل به بخشی از رفتار ما شده است. دیگر خواهی و کمک کردن به دیگران تا حدود زیادی در ما افول کرده است. گاهی جایی که منافع ما ایجاب می‌کند بسیاری از اصول اخلاقی و انسانی را زیرپا می‌گذاریم.

این روانشناس  فقدان مسئولیت‌پذیری را از دیگر علل بروز این رفتارها عنوان کرده و توضیح داد: مسئولیت پذیری باید از کودکی آموزش داده شده و نهادینه شود تا وقتی کودکان به بزرگسالی رسیده و تبدیل به یکی از اعضای موثر جامعه شدند بتوانند نقشی بزرگ‌تر و مهم‌تر ایفا کنند. درحال حاضر بحران کرونا هزینه‌های زیادی را در ابعاد مختلف برای خانواده‌ها ایجاد می‌کند اما نبود مسئولیت‌پذیری در میان ما باعث شد که کادر درمان متحمل آسیب‌های جدی شده و ‌‍تعداد زیادی از  افراد به راحتی از دست بروند یا متحمل آسیب‌های روحی و روانی جدی شوند. اگر ما سایر مردم را اعضای خانواده خود بدانیم بسیاری از رفتارها را نداشته باشیم.

وی تصریح کرد: علت دیگر بروز این رفتارهای آسیب‌زا عدم توجه به شرایط بحرانی کشور است. به این معنا که دستگاه‌های نظارتی باید به این شرایط توجه بیشتری می‌کردند. بسیاری مواقع مردم جامعه تحت تاثیر احساسات رفتارهای هیجانی بروز می‌دهند اما ناظران و خبرگان جامعه باید به خوبی شرایط را مهار و کنترل کنند تا چنین اتفاقاتی رخ ندهد.  قطعا اتفاقی که در این پاساژ یا سایر اجتماعات مشاهده کردیم آسیب‌هایی را به جامعه وارد کرد که نتیجه آن افزایش آمار کشته‌شدگان است.

این رفتارشناس تاکید  کرد: اگر مردم شرایط کرونا را به عنوان تهدیدی برای جامعه درک می‌کردند می‌توانستند با نگاهی معقولانه از افزایش آسیب‌های ناشی از بیماری جلوگیری کنند.

اقتصاد آسیب‌زا زمینه‌ساز بروز رفتارهای پرخطر

وی مشکلات معیشتی را از دیگر دلایل این رفتارها دانسته و عنوان کرد: قیمت کالاها آنقدر گران شده است که مردم منتظرند حراجی شکل بگیرد تا بتوانند نیازهای خود را تهیه کنند. مردم به لحاظ اقتصادی آسیب‌پذیر شده و اعتمادی نسبت به بازگشت قیمت‌ها و کنترل نوسانات بازار و ارزان‌تر شدن کالاها ندارند. این مساله باعث شده که مردم ولع زیادی برای خرید کردن داشته باشند. لذا وقتی اقتصاد آسیب زاست و مردم هم اعتماد لازم را به متولیان ندارند برای داشتن‌ حداقل‌ها خود را به خطر می‌اندازند.

این روانشناس خاطرنشان کرد: همه این موارد نشان می‌دهد که رفتار ما یک رفتار نظام یافته نیست. اگر بتوانیم رفتار خود را کنترل کرده و الگوهای تربیتی مناسب برای فرزندانمان داشته باشیم در مقابل بسیاری از این بحران‌ها رفتارهای شایسته‌تری را بروز می‌دهیم نه اینکه در شرایطی که با محدودیت دارویی و محدودیت تخت‌های بیمارستانی مواجه هستیم به دنبال کسب منافع بوده و هرج و مرج بروز دهیم تا جایی که باعث افزایش تعداد مبتلایان و مرگ و میرهای ناشی از کرونا شویم. این برخوردها ناشی از نهادینه شدن نگاه خودخواهانه در ماست.

ایمانی با اشاره به اینکه ما مردمی هستیم که متاسفانه همواره باید همه چیز را تجربه کنیم، افزود: خانواده‌هایی که عزیزی را به دلیل کرونا از دست داده‌اند یا ناشی از این وضعیت روزهای سختی را پشت سرگذاشته‌اند دیگر سفر نمی‌رود یا در تجمعات شرکت نمی‌کند، اما افرادی که چنین وضعیتی را تجربه نکرده‌اند رفتاری از خود بروز می‌دهند که در نتیجه آن تجارب تلخی را به دست می‌آورند. مثلا برای سفر ممنوعیت ایجاد می‌شود اما مردم سعی می‌کنند قبل از رسیدن به ساعت منع سفر از شهر خارج شده و به مقصد برسند. رفتاری که در نهایت هم به پشیمانی ختم می‌شود و افراد تجارب تلخ دیگران را خود تجربه می‌کنند.

وی تاکید کرد: این نوع رفتارها به الگوهای تربیتی و آموزشی ما باز می‌گردد و باید آموزش‌های لازم برای پیشگیری از بحران و اهمیت دادن به سلامت خود و جامعه از کودکی آموزش داده شود.

  1. نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پربازدیدترین اخبار










خبر های مرتبط

گرانقیمت‌ترین ماشین کلاسیک جهان در ایران!

10 نکته در باره شکلات

دلار و سکه ارزان شدند، طلا گران

خفاش‌ها فاصله اجتماعی را رعایت می‌کنند!

مشخصات نیکون Z9 فاش شد

حسین محمدنبی: قضاوت عادلانه را فدای سرعت نکنیم/در پرونده‌های قضایی ازکاه، کوه نسازیم

تذکر تند همسر نادر ابراهیمی به یک وزارتخانه

شاخص بورس دوباره نزولی شد

محمد بنا کرونا گرفت

محمود موسوی مجد اعدام شد