شنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۹
روزگار قریبی‌ست نازنین!
با گردش روزگار
17 شهریور 1399     10:08
انحصار وکالت ازمحاکم ویژه اقتصادی برداشته شد

اصلاح محاکم ویژه به شرط اصلاح

حجت الإسلام رییسی دریافت استجازه از رهبری برای تمدید برپایی محاکم با اصلاح ایرادات را در دستور کار قرار داد.

روزگار- وحیده کریمی: رهبر انقلاب اسلامی در پاسخ به درخواست رئیس قوه قضائیه مبنی بر تداوم فعالیت شعب ویژه دادگاه انقلاب اسلامی جهت رسیدگی به پرونده‌های اخلالگران و مفسدان اقتصادی با لحاظ برخی اصلاحات، با این درخواست موافقت کردند.

خبر مهمی که ظهر یک شنبه منتشر شد و سخنگوی قوه قضاییه رابر آن داشت خارج از وعده همیشگی در جمع خبرنگاران حاضر شود و به تبیین استجازه جدید از مقام رهبری بپردازد.

دوسال پیش بود که آملی لاریجانی با هدف سرعت بخشیدن به محاکم اقتصادی پیشنهاد تشکیل محاکم ویژه را مطرح کرد و با کسب استجازه از مقام معظم رهبری برای اولین بار این محاکم بر پا شدند. محاکمی که طی دوسال فعالیت با ضعف های بنیادین مواجهه بودند و بسیاری از اساتید حقوق و وکلای دادگستری در نقد عملکرد این محاکم، کارآمدی آن را زیر سول بردند.

یکی از مشکلات اساسی این محاکم نادیده گرفتن قوانین شکلی بود و عدم اجرای  ایین دادرسی کیفری یک چالش جدی در مسیر اجرای عدالت بود.

یکی دیگر از مشکلات انحصار وکالت بود به این معنا که متهمان این پرونده ها ذیل تبصره ماده ۴۸ قرار گرفتند و امکان اختیار وکیل انتخابی نداشتند و ملزم بودند از وکلای مورد وثوق قوه قضاییه استفاده کننده که چند ایراد مهم داشت اول اینکه حق انتخاب وکیل نادیده انگاشته شده بود و برای این وکلا رانتی ایجاد شد که خود فساد خیز بود. از طرفی دیگر برخی از این وکلا با نداشتن تخصص حرفه ای در این پرونده ها به صرف حضور در لیست مورد اعتماد قوه قضاییه به این پرونده ها ورود کردند که نتیجه ضایع شدن حق دفاع برای برخی بود. بنابراین انحصار وکالت در این پرونده‌ها به وضوح بر روند برقراری عدالت ضربه زد .

یکی دیگر از مشکلات این محاکم قطعی بودن آرا بود مگر در احکام اعدام. که همین امر امکان رسیدگی مجدد و تجدینظرخواهی را به کل ممنوع کرد و فقط برخی از متهمان که وکلای حرفه ای تری نسیبشان شده بود، توانستند با درخواست اعاده دادرسی امکان بررسی پرونده در حضور قضات با تجربه را بدست بیاورند.

حال با پایان دوره ۲ساله این محاکم، نه می شد محاکم تعطیل شوند نه می شد به سبک و سیلق سابق ادامه پیدا کنند.

حجت الإسلام رییسی در انتخاب خود مسیر سومی را پیشنهاد داد و دریافت استجازه از رهبری برای تمدید برپایی محاکم با اصلاح ایرادات بود.

رئیس قوه قضائیه در نامه‌ای با اشاره به استمرار شرایط و ضرورت‌های اعلام شده در نامه دو سال قبل قوه قضائیه برای تشکیل این دادگاهها، درخواست مزبور را مطرح و خاطرنشان کرده است بزودی پیشنهادات و نیازمندی‌های قانونی قوه قضائیه در جهت مبارزه قاطع، سریع، قانونی و توام با عدالت به مجلس شورای اسلامی تقدیم خواهد شد. محاکم ویژه اقتصادی با کسب استجازه مجدد از مقام معظم رهبری کار خود را از سرخواهند گرفت. عملکرد این محاکم که دوسال پیش به درخواست آملی لاریجانی  و موافقت مقام رهبری برای سرعت بخشیدن برای رسیدگی به پرونده های مفاسد اقتصادی تشکیل شدند با انتقادات بسیاری مواجهه بوده است. البته سخنگوی قوه قضاییه از اصلاح و تغییر روش کار این محاکم با رفع ایرادات خبر داده است که محاکم ویژه را با إصلاحات همراه خواهد کرد.

غلامحسین اسماعیلی در نشست خبری با خبرنگاران که برای تبیین استجازه رهبری تشکیل شده بود، گفت: امروز آنچه که باعث زمینه حضور حقیر در جمع شما شده تبیین استجازه ریاست قوه قضاییه از مقام معظم رهبری در ارتباط با استمرار فعالیت دادگاه‌های انقلاب اسلامی ویژه رسیدگی به اخلال در نظام اقتصادی کشور است. سخنگوی قوه قضاییه  تاکید کرد:  قوه قضائیه در برخورد با مفاسد و معرفی گلوگاه‌های فساد برنامه‌های ویژه‌ای دارد. اسماعیلی ادامه داد: اراده برخورد با فساد تا زمانی که مفاسد وجود داشته باشد هیچ گاه تغییر نخواهد کرد و  این تغییر زمانی خواهدبود که زمینه‌های فساد از بین برود. وی یادآور شد: دو سال قبل بنابر ضرورت رئیس وقت  قوه قضاییه درخواست تشکیل دادگاه‌های ویژه را داشتند. امروز شرایط تغییری نکرده است و با در نظر گرفتن شرایط و جهت برخورد قاطع تصمیم مسئولان قضائی بر استمرار این دادگاه‌ها بود لذا تلاش ما برگزاری دادگاه‌ها منطبق با قانون بوده و است.

سخنگوی قوه قضاییه تاکید کرد: بررسی وضعیت روز و عملکرد دادگاه‌ها ما را به این نتیجه رساند با اصلاح برخی رویه‌ها و قاطع بودن برخوردها می‌توان انتقادها را برطرف و مبارزه را شدت بخشید.

اسماعیلی افزود: از فردا دادگاه‌ها به کار خود با برخی اصلاحات ادامه خواهند داد. یکی از اصلاحات این است که دادگاه‌های ما که شعبی از دادگاه انقلاب بودند صلاحیت دادگاه‌های کیفری یک و دو و انقلاب را داشته باشند.  در وضعیت جدید صلاحیت‌ها افزایش یافت تا از تجزیه شدن پرونده جلوگیری شود و با اصلاحات یک دادنامه صادر می‌شود.

وی ادامه داد: با توجه به عنوان اخلال اقتصادی و پراکنده بودن آن در قانون و کثرت موارد اتهامی باعث ارجاع پرونده‌های سبک به این دادگاه‌ها شده بود لذا در این اصلاحیه مقرر شد موارد اخلال جزئی در سایر دادگاه‌ها رسیدگی شود و اخلال کلان در این دادگاه‌ها بررسی شود تا دانه درشت‌ها محاکمه شوند.

سخنگوی قوه قضاییه با بیان اینکه ایراد قبلی دادگاه‌ها این بود که  وکلا در پرونده‌ها محدود است  و در اصلاحیه جدید انحصار وکالت برداشته شد گفت: همه وکلا اعم از وکلای کانون وکلای مرکز و مرکز مشاوران می توانند در دادگاه‌های اقتصادی وکالت کنند. همچنین درباره نحوه اطلاع رسانی دادگاه‌ها  انتقاداتی بود که قرار شد اطلاع رسانی محاکم مانند سایر دادگاه‌ها باشد و علنی است.

وی تاکید کرد: بنا بر این است که این استجازه تا پایان شهریور ۱۴۰۰ باشد؛ اما اراده قوه قضاییه براین است که قبل از این موعد با کمک مجلس و وضع قوانین خاص برای استمرار فعالیت شعب ما، تشکیل شعب ویژه اقتصادی را با مصوبه مجلس داشته باشیم و به محض اینکه مصوبه مجلس به دستمان برسد، شروع به اجرای مصوبه مجلس خواهیم کرد.

سخنگوی قوه قضاییه یادآور شد: انتشار جزئیات و اسامی متهمان  طبق ضوابط و چارچوب  قانونی خواهد بود.

وی افزود:  گفته شده بود چرا به پرونده‌های قبل از استجازه رسیدگی می‌شد که این موضوع هم لحاظ شد و  مقرر شد پرونده‌های بعد از مرداد ۹۷ رسیدگی شود. در رابطه با اعتراض به قرار و زمان‌های اعتراض به آرا، تبعیت از قانون آئین دادرسی کیفری شرط اصلی است؛ لذا  آنچه قانون مقرر داشته در این دادگاه‌ها اجرا می‌شود.

اسماعیلی درباره قطعی بودن احکام این دادگاه‌ها گفت:  به جز احکام اعدام، سایر احکام قطعی خواهد بود البته این احکام شامل مقررات اعاده دادرسی می‌شود.  ماده ۴۷۷ در مورد این دادگاه‌ها اعمال خواهد شد؛ البته نیازمندی‌ها و خلأها در این رابطه به مجلس اعلام می‌شود تا مجلس به صورت ویژه پیشنهادات ما را در رابطه با فعالیت دائمی شعب بررسی کنند.

وی تاکید کرد: موارد جزئی فساد اقتصادی به سایر شعب محول شده و آنها رسیدگی می کنند زیرا باید به آن جرایم هم رسیدگی شود و سایر شعب به آنها رسیدگی خواهند کرد ولی عمده ماموریت شعب ویژه ما  رسیدگی به موارد کلان و عمده فساد اقتصادی است برای اینکه  ماموریت اصلی شان به فراموشی سپرده نشود.

سخنگوی قوه قضائیه یادآور شد:  در ارتباط با انتشار جزئیات دادگاه، بنای ما این است که آنچه در قانون آئین دادرسی کیفری آمده است لحاظ شود و انتشار در چارچوب قوانین و مقررات خواهد بود.

وی درباره تغییر تبصره ماده ۴۸ قانون آین دادرسی کیفری درباره وکالت گفت:  قوه قضائیه پیشنهاد اصلاح انحصار را فقط درپرونده‌های اقتصادی داد و بررسی خود ماده و تغییر آن در مجلس شورای اسلامی است.

سخنگوی قوه قضائیه ادامه داد: بانک مرکزی و وزارت صمت به بررسی کارشناسی مصادیق مجرمانه می‌پردازد و اگر مصداق جزئی بود بر اساس تبصره بررسی می شود. لذا دیگر رای چند ماهه نخواهیم داشت و دلالان و کسانی که مجرم بوده‌اند محاکمه می‌شوند. ابزار تشخیص دهنده سازمان شاکی یعنی بانک مرکزی و وزارت صمت در کنار  خود قاضی هستند البته ما از قاضی می‌خواهیم تا مصادیق عمده و کلان مشخص شود و مجلس به قانون شفافیت بدهد.

وی افزود: طبق اصلاحیه‌های جدید ما دیگر در دادگاه‌های ویژه رأی یک سال و شش ماه و اینها نخواهیم داشت.

با توجه به سخنان اسماعیلی عمده ایرادات این محاکم که مورد نقد جامعه حقوقی و قضایی قرار داشت رفع خواهد شد به خصوص بحث محدودیت اختیار وکیل که به دلیل انحصار ایجاد شده در تبصره ماده ۴۸ سبب ایجاد رانت برای وکلای ذیل این ماده قرار داشتند شده بود.

همچنین طبق گفته اسماعیلی قرار است تبصره ماده ۴۸ در رابطه با متهمان اقتصادی اعمال نشود واین ماده قانونی با ارسال لایحه ای به مجلس اصلاح شود که این امر گام مثبتی در جهت سرو سامان دادن به این محاکم باشد.احتمالا در نحوه اعمال این تبصره در محاکم سیاسی و امنیتی هم تغییراتی ایجاد شود و این تبصره که هرگز مورد تایید قوه قضاییه جامعه حقوق و حتی افکار عمومی هم نبوده برای همیشه از کتاب قانون حذف شود.

  1. نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پربازدیدترین اخبار










خبر های مرتبط

متوسط قیمت مسکن در تهران در خرداد ماه چقدر شد؟

جفای محسن تنابنده در حق نویسنده «پایتخت»؟

واکنش فرهنگستان به انتخاب نام «کوییک» برای خودروی ایرانی

۵ نشانه هشداردهنده مصرف بیش از حد چربی

7 حرکت ناخودآگاه دروغگوها

ما عمری به عشق تو قارچ خوردیم

شکلات تلخ و ارتباط آن با کاهش وزن

سکانس صیغه در سریال آقازاده جنجالی شد

۵ دلیل جدی احساس تشنگی مداوم

تفسیر ساده تست کرونا